Stapjes naar een beter leven

EXOSKELET: Een robotachtig harnas dat mensen met een dwarslaesie doet opstaan en ze in staat stelt weer te lopen. De TU Delft laat het gebeuren door het exoskelet .

Het studententeam van de TU Delft, verenigd in Project March, baarde al opzien met de eerste, wat 'primitieve' versie van het exoskelet. Nu is er Project March II en een sterk verbeterd harnas. Daar is de afgelopen tijd keihard aan gewerkt, zo verzekeren woordvoerster Marise de Baar en teammanager Donald Dingemanse. 

Marise de Baar: ,,Je praat over het ontwikkelen van een innovatief en veelzijdig exoskelet. Op dit moment is de biomedische technologie omtrent exoskeletten dusdanig onderontwikkeld, dat mensen met verlamde of slecht functionerende benen de rest van hun leven gebonden zijn aan een rolstoel. Project March wil hier verandering in brengen.''

Bij de TU Delft neemt elk jaar een nieuw team studenten de uitdaging aan een nieuw exoskelet te ontwerpen en te bouwen in één jaar tijd. Donald Dingemanse: ,,De visie van Project March is het teruggeven van volledige mobiliteit aan lichamelijk beperkten. Aan mensen die wegens ziekte of ongeluk verlamde benen hebben, waardoor zij de rest van hun leven gebonden zijn aan een rolstoel en de ongemakken van dien.''

De Baar en Dingemanse onderstrepen het belang van het project, en niet alleen voor de studenten. ,,Als universiteit laat je met dit soort projecten zien dat je bijdraagt aan de allernieuwste technologieën en innovatie stimuleert'', schetst De Baar. ,,En dat is precies waar de TU Delft voor staat. Voor de studenten die dit soort projecten doen, betekent het echter veel meer. Zo'n jaar is ontzettend waardevol en daarnaast ook heel leerzaam.''

Praktijkervaring
Volgens De Baar draagt Project March ook 'enorm bij aan de praktijkervaring die je opdoet als student'. ,,Iets wat tijdens het volgen van colleges vaak ontbreekt. Ook leer je veel op sociaal gebied: binnen Project March moet je samenwerken met dertig andere studenten, die je van tevoren niet kent. Om zo'n project dan te laten slagen, is het nodig dat je intensief samenwerkt binnen zo'n team. Hierdoor leer je veel over anderen, maar vooral ook over jezelf. En dit is naar mijn idee ontzettend waardevol voor je eigen ontwikkeling en de toekomst.''

Het idee voor Project March is ontstaan tijdens een alumnibijeenkomst van TU Delft-studenten. ,,De initiatiefnemers hebben toen twee studenten aangesteld die het eerste kernteam realiseerden. Dit team is het traject gestart en heeft de eerste sponsors bij het project betrokken'', weet De Baar, die Project March een 'typisch TU Delft-initiatief'noemt. ,,Delftse ingenieurs houden ervan innovatieve oplossingen te bedenken voor complexe, technische uitdagingen. Dat blijkt wel uit de wereldwijd bekende successen van onder andere het Formula Student Team, het Nuon Solar Team en Delft Hyperloop.''

Project March startte eind augustus 2015 met acht studenten. Het doel was vooral iets bruikbaars te ontwikkelen voor mensen met een dwarslaesie. Maar ook wilde de TU Delft bijdragen aan de Zwitserse Cybathlonwedstrijd, de eerste bionische wereldkampioenschappen voor para-atleten in oktober 2016. ,,Daarvoor wilden we het beste exoskelet ontwikkelen. Een exoskelet is wereldwijd een opkomende en zeer innovatie technologie en de TU Delft wil daar graag aan bijdragen.''

Communiceren
Het belang van het exoskelet voor mensen met verlammingen moet volgens De Baar en Dingemanse ook niet worden onderschat. ,,Door het teruggeven van volledige bewegingsvrijheid ondervindt de beperkte niet alleen de praktische voordelen van autonomie, zoals zelf gaan en staan waar hij of zij maar wil. Hij of zij is eveneens in staat op ooghoogte met vrienden en familie te communiceren, in plaats van dat er steeds maar op hem of haar 'neergekeken' wordt'', weet Dingemanse. 

Bovendien verbetert de gezondheid van de gebruiker van het exoskelet aanzienlijk, geven de studenten aan. Marise de Baar: ,,Zo neemt onder andere de kans op trombose af, worden botten sterker, gaat de darmwerking vooruit, verminderen doorligwonden, versterken de spieren en neemt de conditie toe. Het afhankelijk zijn van zorgverleners en -verzekeraars neemt bovendien af.''

Hoewel het project van de TU Delft nu vooral is gefocust op mensen met een dwarslaesie, kan het exoskelet in de toekomst 'doorgetrokken worden naar patiënten met bijvoorbeeld MS of ALS', benadrukt De Baar. ,,Of naar mensen die een arbeidsongeval hebben gehad. Wij denken dus zeker dat een exoskelet zeer waardevol is en alleen maar waardevoller zal worden in de toekomst, naarmate de ontwikkeling rondom deze technologie vordert.''

Verschillen
De verschillen van de exoskeletten van Project March I en II zit hem vooral in het stadium van ontwikkeling. Marise de Baar: ,,Beide exoskeletten zijn binnen een jaar gemaakt door studenten van de TU Delft. Het verschil nu is dat de March I al af is en dat de March II nog geproduceerd moet worden. De March I heeft twee extra heupgewrichten om in eerste instantie de zijwaartse beweging mogelijk te maken. De March II heeft het niet, omdat dit uiteindelijk niet werkte en toch een stap te veel was. Daarom hebben we besloten eerst een stap terug te doen, om vervolgens vele stappen verder te komen. De manier waarop kracht wordt overgebracht van de motor naar het gewricht, zodat je kunt opstaan en lopen, is erg veranderd. Het ontwerp dat wij hebben gekozen is een stuk compacter. Het was ook echt een focuspunt voor ons, dit jaar. We zijn dan ook blij dat het is gelukt.''

Een ander 'focuspunt', zo geeft Dingemanse aan, is het zogenoemde feedback-systeem. ,,Dat zorgt ervoor dat de dwarslaesiepatiënt in het exoskelet weet waar zijn benen zich bevinden. Hij heeft deze feedback nodig, omdat hij niet kan voelen en weten waar zijn benen zijn.''

Het verbeterde exoskelet van project March II wordt vanavond om 20.00 uur gepresenteerd in de aula van de TU Delft aan de Mekelweg. Dat gebeurt in het bijzijn van Martin van Rijn, demissionair staatssecretaris van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hij praat de bezoekers bij over de huidige situatie van exoskeletten in de zorg en maatschappij.